union flag Welsh_Dragon_%28Y_Ddraig_Goch%29 ADOLogo

Dewiswch

Iaith

set steps Barcloid 362_30380114805_5600_n gate

Cyrsiau

Ar yr un cyfnod yn hanes â saer y Dwyrain Canol gael argyfwng canol oed a dechreuai bregethu a dryllio marchnadoedd temlau yn racs, y ganolfan dysgu Dderwyddol oedd Ynys Môn. Teithiodd Beirdd a Derwyddon o bob rhan o Orllewin Ewrop i gael eu hyfforddi yno. Rhoes y Rhufeiniaid stop i hyn yn 62AD, ond bron i ddwy fil o flynyddoedd yn ddiweddarach, daw Urdd Derwyddon Môn â'r traddodiad hynafol hwnnw yn ôl i fyw.

 

Rwyf wedi bod yn ddigon ffodus i fod yn fyfyrwraig yn nhon gyntaf o dderbyniadau blynyddol rheolaidd o hyfforddeion Derwyddol yr Urdd. Mae'r cwrs wedi'i gynnal unwaith o'r blaen, fel cwrs wyth penwythnos, tua 5 mlynedd yn ôl. Creodd hyn yr offeiriaid sydd bellach yn aelodau allweddol, cryf yr Urdd.

 

Cynhwysa'r cwrs eleni bedwar penwythnos, gan gywasgu'r deunydd yn hanner yr amser. Cafodd y penderfyniad i wneud hyn oherwydd ystyriwyd fod wyth penwythnos yn fwy nag y gall y rhan fwyaf o bobl ymrwymo i'w wneud mewn blwyddyn. Rhaid i mi gytuno: pedwar penwythnos oedd oddeutu’r uchafswm y gallwn fod wedi ystyried fel ymrwymiad y flwyddyn, ond yn awr fod y penwythnos olaf yn agosáu yn gyflym, rwyf yn dymuno o na chawn i o leiaf 4 mwy!

 

Strwythur bob penwythnos yw cyrraedd ddydd/brynhawn Gwener, gyda gwledd a gyfrannwyd ati gan bawb a defodol. Ymrwymir y rhan fwyaf o'r dydd Sadwrn i addysgu, gyda defod yn y noswaith. Ar ddydd Sul, mae sesiwn addysgu fyrrach, gyda ffarwelio a gorffen ganol dydd.

 

Drwy gydol y cwrs, bu'r lleoliad ac arlwyo yn gefnogaeth berffaith i'r addysgu. Mae'r cwrs wedi cael ei gynnal mewn cyn ysgol, a ddefnyddir yn fwy diweddar fel Tŷ Geid, cartref gwyliau i  grwpiau o Geidiaid. Gwnaed nifer o ystafelloedd gwelyau bync y lle'n gyfforddus i osod ein pennau, gan gynnig llawer mwy o le nag oedd angen yr y rhyw 18 ohonom, felly nid oedd yn orlawn o gwbl. Darparwyd y bwyd i gyd yn haelionus, dibrin a danteithiol gan ddau offeiriad yr Urdd, Ian a Sue. Roedd peidio â gorfod poeni o gwbl am fwyd neu ofalu amdanom ni'n hunain yn un o bleserau mwyaf, imi o leiaf, y cwrs hwn. Mae'r Tŷ Geid wedi'i leoli o fewn ychydig filltiroedd o siambr gladdu Neolithig, pentref hynafol, capel adfail a mynydd bach, ac yn y cyfeiriad arall, mae traeth tywodlyd hyfryd.

 

Mae'r addysgu ei hun yn hynod ddiddorol, cymysgedd o ysgolheictod a gweledydd, yn ein haddysgu ni am y Mabinogi, Cerddi Taliesin, dewiniaeth, myfyrdod, hud, teithiau yn Annwn gyda Phrydwen, Arthur a Thaliesin wrth ein hochrau ni. Rwyf wedi cael fy ysbrydoli i ymrwymo i'r hyn rwyf yn teimlo'r byddai'n astudiaeth oes; ond does dim pwysau, mae pawb yn gwneud yr hyn sy'n iawn ar eu cyfer nhw, unai'r studious neu'r ochr â gweledigaeth yn fwy at eu dant nhw.

 

Ein prif athro ni, a Phennaeth yr Urdd, ydy Kristoffer Hughes; awdur 'Naturiol Druidry' a 'Cauldron Born', gyda dau lyfr arall i'w gyhoeddi gyda Llewellyn y flwyddyn nesaf. Yn ogystal â bod yn awdur toreithiog, mae Kris yn siaradwr gwych, gwybodus a charismatig, sy'n cadw sylw pawb gyda'i gymysgedd o lawenydd a pharch. Mae offeiriaid eraill yr Urdd Gorchymyn, Chris Hickman a Barrie a Kristal Jenks, wedi rhannu'r addysgu, gyda phob un ohonynt yn dod â'u cyfraniadau unigol eu hunain. Rwyf yn amau os bydd unrhyw un ohonom yn anghofio myfyrdod Barrie ar amddiffyn Môn, neu ffordd unigryw Kristal o ychwanegu cyfranogiad cynulleidfa at y Drydedd Gangen, a disgrifiadau gonest Chris am ei waith gyda'r deunyddiau a wnaed imi edmygu ei dyfnderoedd cudd ac yn gobeithio y gallaf gael gwybodaeth a deall rhywbeth fel y mae ef ymhen ychydig flynyddoedd.

 

Er rhagoriaeth yr addysgu, mae'n rhai mai'r defodau oedd uchafbwynt y cwrs. Nid wyf am ddatgelu gormod i unrhyw un a fydd yn eu profi yn y dyfodol, ond digon yw dweud bod y profiad ac ansawdd theatrig o'r defodau cynnar yn gwbl drochadol a thrawsnewidiol. Wir, nid yw dim byd yn ormod o drafferth i offeiriaid UDM wrth berfformio defod. Imi, nododd hi drobwynt pan ar ôl dau benwythnos o fod yn ganolbwynt, gyda fy nghyd-fyfyrwyr, o brofiadau defodol anhygoel, yn y trydydd penwythnos dechreuasom ni gymryd rhan , waeth beth mor fach oedd e, wrth baratoi, perfformio a gwneud penderfyniadau ar gyfer y defodau.

 

Mae'r pedwerydd penwythnos dal i ddod, ac er y bu awgrymiadau, mae llawer iawn sydd yn anhysbys am yr hyn a fydd cynnwys y penwythnos olaf. Beth bynnag sy'n aros amdanom ni, rwyf yn gwybod bod y flwyddyn hon, yn enwedig y pedwar penwythnos a'r cyfnodau paratoi rhyngddynt, wedi bod ymhlith uchafbwyntiau fy mywyd i, a bydd y ffrindiau rwyf wedi eu gwneud gydag  offeiriaid yr Urdd Gorchymyn a chyda fy nghyd-fyfyrwyr yn ffrindiau am oes. Rwyf yn credu'n gryf, er bod yr hyfforddiant rheolaidd bron ar ei ben, fel y Kris wedi dweud, fod yr antur o fod yn aelod o UDM, dim ond newydd ddechrau.

 

Cwrs hyfforddi Awenydd Urdd Derwyddon Môn 2013 – adolygiad gan Catherine Hosen

guide sand